W sercu Szczawnicy, na deptaku przy ulicy Zdrojowej, stoi zegar o średnicy sześciu metrów, który zamiast tradycyjnej tarczy ma żywą mozaikę kolorowych kwiatów. To jedna z niewielu takich konstrukcji w Polsce i rzadkość nawet w skali światowej – podobne rozwiązania można spotkać w Edynburgu, Genewie czy przy wodospadach Niagara.
Zegar działa przez cały rok, wskazując dokładną godzinę, a jego mechanizm jest zabezpieczony przed deszczem i śniegiem. Co godzinę, między 12:00 a 22:00, zegar wybija czas i odgrywa melodie – latem rozrywkowe, zimą kolędy.
- żywa mozaika kwiatów
- co godzinę gra muzyka
- unikalny w skali świata
- piękne oświetlenie wieczorem
- część większej kwiatowej strategii miasta
Kwiatowa inżynieria na deptaku zdrojowym
Konstrukcja ma solidne obramowanie z kamienia, które kontrastuje z delikatną kolorystyką kwiatów obsadzonych na tarczy. Wykorzystuje się różne gatunki roślin ozdobnych, które zmieniają się w zależności od sezonu – to żywy organizm wymagający stałej pielęgnacji.
Mechanizm ukryty w środku konstrukcji jest chroniony przed warunkami atmosferycznymi, dzięki czemu zegar funkcjonuje nieprzerwanie. Wieczorem włącza się podświetlenie, które wydobywa kolory kwiatów i ułatwia odczytanie godziny. Całość jest monitorowana przez miejskie kamery – to sposób na ochronę przed ewentualnymi aktami wandalizmu.
Zegar powstał dzięki zaangażowaniu lokalnych przedsiębiorców i firm budowlanych oraz energetycznych. Fundatorzy otrzymali w zamian możliwość umieszczenia swoich logo na zegarze przez pięć lat, co było formą sponsoringu bez obciążania miejskiego budżetu.
Na świecie istnieje zaledwie kilka działających zegarów kwiatowych. Najbardziej znane znajdują się w Princes Street Gardens w Edynburgu (działa od 1903 roku), w Genewie oraz w mieście Niagara Falls w Kanadzie.
Szczawnica jako miasto kwiatów
Zegar to element szerszej strategii ukwiecania kurortu. Wzdłuż deptaków zdrojowych można natknąć się na osiemnaście figur kwiatowych przedstawiających zwierzęta – wiewiórki, sowy, dzięcioły, ślimaki. Najbardziej pracochłonna jest figura słonia w centrum miasta, do której obsadzenia potrzeba było 7500 sztuk roślin: begonii, echewerii, rojnika i rozchodnika.
Przy wjeździe do miasta czeka rabata z herbem Szczawnicy, a w Parku Górnym i Parku Dolnym kompozycje kwiatowe łączą się z grupami drzew i krzewów. To nie jest przypadkowe ozdobnictwo – całość jest przemyślana i corocznie wzbogacana o nowe elementy.
Muzyka co godzinę
Zegar nie tylko wskazuje czas, ale też go oznajmia dźwiękiem. Od południa do dziesiątej wieczorem co godzinę rozbrzmiewają melodie, które słychać w promieniu kilkudziesięciu metrów. Latem są to popularne utwory rozrywkowe, które dodają kurortowego nastroju spacerującym po deptaku. Zimą, szczególnie w okresie Bożego Narodzenia, zegar odgrywa kolędy, wpisując się w świąteczną atmosferę uzdrowiska.
Ten muzyczny element sprawia, że zegar staje się punktem orientacyjnym – można umówić się „pod zegarem kwiatowym” i od razu wiadomo, o które miejsce chodzi. To naturalne centrum spotkań na deptaku zdrojowym.
Dla kogo to miejsce
Zegar kwiatowy jest atrakcją uniwersalną – przyciąga rodziny z dziećmi, które lubią kolorowe instalacje, seniorów wypoczywających w uzdrowisku oraz osoby szukające ciekawych miejsc do zdjęć. Nie trzeba poświęcać mu dużo czasu – wystarczy kilka minut, żeby obejrzeć konstrukcję i zrobić pamiątkowe fotografie. Warto jednak pojawić się tuż przed pełną godziną, żeby usłyszeć melodię.
Miejsce nie wymaga specjalnego przygotowania ani kondycji fizycznej. Deptak zdrojowy jest płaski, dostępny dla wózków dziecięcych i osób poruszających się na wózkach inwalidzkich. To dobry punkt startowy do dalszego zwiedzania Szczawnicy – w pobliżu znajdują się Park Górny, Plac Dietla i neogotycki kościół św. Wojciecha.
Pomysłodawcą zegara kwiatowego był Jan Golba, który traktował tę inwestycję jako pierwszy krok w szerszym procesie ukwiecania deptaku zdrojowego. Kolejne etapy obejmowały modernizację dalszej części deptaku oraz Placu Dietla.
Szczawnica poza zegarem kwiatowym
Jeśli już jesteś przy zegarze, warto przejść się całą długością deptaku zdrojowego i poszukać pozostałych figur kwiatowych. Nie wszystkie są równie widoczne – niektóre ukryte są w zakamarkach parków. To dobra zabawa dla dzieci, które mogą traktować to jak rodzaj miejskiego safari.
W Parku Górnym i Parku Dolnym znajdziesz stawy, strumienie i grupy drzew, które tworzą zacienione zakątki do odpoczynku. Latem to idealne miejsce na ucieczkę przed słońcem, a jesienią – na podziwianie kolorów liści. Promenada nad Grajcarkiem, potokiem oddzielającym Pieniny od Beskidu Sądeckiego, ma długość 1800 metrów i prowadzi przez najbardziej urokliwe fragmenty miasta.
Praktyczne informacje
Lokalizacja: ulica Zdrojowa, deptak w centrum Szczawnicy
Cena: wstęp bezpłatny, dostęp swobodny
Godziny: zegar działa przez całą dobę, melodie odgrywane są od 12:00 do 22:00 co pełną godzinę
Czas zwiedzania: 5-10 minut wystarczy, żeby obejrzeć zegar i zrobić zdjęcia; warto jednak połączyć to ze spacerem po całym deptaku zdrojowym (około 30-45 minut)
Dojazd: deptak znajduje się w centrum Szczawnicy, w pobliżu głównych parkingów i przystanków autobusowych. Z dworca autobusowego to około 5 minut spacerem. Najbliższy parking płatny znajduje się przy ulicy Szalaya.
Najlepszy czas na wizytę: od maja do października, gdy obsada kwiatowa jest najbogatsza i najbardziej kolorowa. Zimą zegar również funkcjonuje, ale kompozycja jest uboższa.
Dla kogo: dla wszystkich – miejsce dostępne, płaskie, bez barier architektonicznych